Weet jij waar viscose vandaan komt?
Viscose is een kunstmatige chemische vezel, gemaakt van geregenereerde cellulose uit planten zoals katoen of bamboe. Dit chemische procedé om natuurlijke vezels te bewerken werd uitgevonden door een Fransman: Hilaire de Chardonnet. In 1884 probeerde hij zijde na te maken door zijderupsen te vervangen door plantaardige cellulose uit houtpulp.
Vandaag is viscose wijdverspreid in de textielindustrie: het is een vaste waarde in de kledingwereld. Naar schatting wordt er wereldwijd elk jaar 99 miljoen ton houtpulp gebruikt om viscose te maken! Je vindt het in T-shirts, maar ook in broeken, jurken en rokken… Het is een heel veelzijdig materiaal !
Wij kiezen liever voor Tencel®.
Waarom natuurlijke vezels vervangen door kunstmatige vezels?
Sommige natuurlijke vezels geven een vrij ruwe, dikke stof die niet zo prettig aanvoelt. Met viscose wordt plantaardige cellulose omgezet in kunstmatige vezels die veel soepeler, fijner en zachter zijn. De stof die zo ontstaat, viscose (ook kunstzijde of rayon genoemd), is heel soepelvallend, glanzend, zacht, fijn en prettig om te dragen voor een gevoelige huid. Ze zorgt voor een nauwsluitend en soepel effect, bijvoorbeeld bij jurken of T-shirts. Stoffen van viscose zijn heel sterk en hebben als voordeel dat ze kleur goed vasthouden. Ze kunnen beter tegen herhaaldelijk wassen dan natuurlijke vezels, die kunnen verbleken. Voor wie altijd haast heeft: deze soepelvallende stof kreukt heel moeilijk en hoeft zelden gestreken te worden!
Maar viscose heeft ook een paar nadelen ten opzichte van natuurlijke vezels. Kunstmatige viscosevezels nemen geen vocht op en houden geen warmte vast. Ze zijn dus niet geschikt voor winterkleding of technische sportkleding en kunnen oncomfortabel zijn als je zweet.
Een chemisch productieproces dat vervuilend is en veel natuurlijke hulpbronnen verbruikt
Viscose ontstaat via een chemisch procedé dat kunstmatige vezels maakt uit plantaardige cellulose. Allerlei plantenvezels kunnen gebruikt worden om deze kunstzijde te maken, van katoen en eucalyptus tot bamboe. Eerst wordt een mengsel van natriumsulfaat en citroenzuur gebruikt om de plantaardige cellulose uit de natuurlijke vezels te halen. Daarna wordt koolstofdisulfide gebruikt om dit mengsel om te zetten in plantaardige pulp, die vervolgens tot draden wordt getrokken en geweven. De draden worden daarna afgekoeld met sulfaten die de vezels fixeren.
Dit chemische procedé heeft dus een aanzienlijke negatieve impact op het milieu:
- Ten eerste zijn citroenzuur en natriumsulfaat giftige chemicaliën die vaak niet gerecycled worden. In ontwikkelingslanden waar viscose gemaakt wordt en chemisch afval niet verwerkt wordt, komen ze in de natuur en de rivieren terecht en vervuilen ze de ecosystemen.
- Koolstofdisulfide is een giftige, ontvlambare en zeer vluchtige stof. Het veroorzaakt ernstige luchtvervuiling.
Het productieproces van kunstmatige vezels verbruikt ook veel water en verspilt een groot deel van de planten. Je hebt namelijk ongeveer 1 kg natuurlijke vezels nodig om 400 g geregenereerde viscosevezels te krijgen, wat bijdraagt aan ontbossing. Op het vlak van gezondheid en sociale omstandigheden worden arbeiders in deze fabrieken dagelijks blootgesteld aan chemicaliën, wat giftig kan zijn en ernstige gevolgen kan hebben voor hun gezondheid als ze niet goed beschermd zijn. Tot slot blijven de chemische stoffen uit het productieproces achter in de viscosevezels en in het eindproduct, dat constant in contact staat met de huid van de consument.
Ethische en ecologische viscose, binnenkort in onze kleerkast?
Ondanks een vervuilend en twijfelachtig productieproces wordt viscose nog altijd veel gebruikt, ook door modemerken die zich "ethisch en duurzaam" noemen. Stoffen van viscose voelen namelijk heel prettig aan en hebben veel voordelen, maar hoe combineer je dat met ecologische eisen?
Sommige viscose wordt gemaakt van bamboe- of eucalyptuspulp uit duurzaam beheerde bossen met een PEFE-FSE- of FSC-certificaat. Dat garandeert dat de plantaardige grondstof respect heeft voor het milieu en voor het werk van mensen. Het productieproces blijft echter vervuilend.
Het beste alternatief?
Tencel (of lyocell) is net als viscose een cellulosevezel, maar het productieproces is gepatenteerd en recyclet 99% van de natronloog die in het chemische proces gebruikt wordt. "Chemisch" en "kunstmatig" betekenen namelijk niet per se vervuiling en giftigheid, en steeds meer ethische en verantwoorde producenten zetten zich in om het viscoseproces milieuvriendelijker te maken.
Ben je op zoek naar mooie stukken van viscose? Neem dan een kijkje bij Thinking Mu: het ethische merk heeft tops van viscose en andere duurzame materialen, en ook rokken, jurken en blouses met kleurrijke prints.
Ontdek ook onze duurzame kleding voor vrouwen en onze duurzame kleding voor mannen.
