Wat is lycra?
Lycra is een gedeponeerd merk van het Amerikaanse bedrijf Invista, dat een synthetische elastische vezel produceert die elastaan heet. Het is een synthetisch materiaal op basis van aardolie, dat je terugvindt in elastische kleding. Het is vervuilend en niet biologisch afbreekbaar.
Belangrijk om te weten: de term Lycra wordt vaak door elkaar gebruikt met de term elastaan, hoewel Lycra een gedeponeerd merk van Invista is.
Lycra staat bekend om zijn grote rekbaarheid en zijn vermogen om na het uitrekken weer zijn oorspronkelijke vorm aan te nemen. Het wordt vaak gemengd met andere textielvezels zoals katoen, wol, polyester of nylon om de rekbaarheid en het herstelvermogen van die materialen te verbeteren. Lycra staat ook bekend om zijn bestendigheid tegen zweet, chemicaliën en zonlicht, wat het een populaire keuze maakt voor sport- en outdoorkleding.
Hoe wordt lycra gemaakt?
Het productieproces van Lycra bestaat uit verschillende stappen:
- Productie van het polymeer: polyurethaan wordt geproduceerd via een chemische reactie tussen verschillende componenten, waaronder een diisocyanaat en een diol. Het polymeer wordt daarna geëxtrudeerd tot filamenten.
- Rekken en textureren: de polyurethaanfilamenten worden gerekt en getextureerd om een fijne, sterke elastische vezel te maken. Deze vezel kan tot zeven keer zijn oorspronkelijke lengte worden uitgerekt.
- Weven en breien: de elastische vezel wordt vervolgens gebruikt om via weef- en breiprocessen elastische stoffen te maken.
- Afwerking: de elastische stoffen worden afgewerkt met chemische en thermische behandelingen om hun bestendigheid tegen water, chemicaliën en zonlicht te verbeteren.
Het productieproces van Lycra is complex en vraagt gespecialiseerde apparatuur om elastische vezels van hoge kwaliteit te maken. De elastische vezels worden vaak gemengd met andere textielvezels om elastische stoffen te maken voor kleding, ondergoed, badmode en andere artikelen.
Wat is de impact van Lycra op het milieu?
De productie van Lycra heeft veel negatieve gevolgen voor het milieu:
- Gebruik van niet-hernieuwbare grondstoffen: voor de productie van Lycra zijn niet-hernieuwbare grondstoffen nodig, zoals aardolie, de grondstof voor het polyurethaan in Lycra.
- Uitstoot van broeikasgassen: de productie van Lycra veroorzaakt uitstoot van broeikasgassen, zoals koolstofdioxide (CO2) en distikstofoxide (N2O), die bijdragen aan klimaatverandering.
- Waterverbruik: voor de productie van Lycra is ook water nodig voor de productieprocessen en chemische behandelingen, wat gevolgen kan hebben voor de lokale watervoorraden.
- Afvalverwerking: het afval van de productie van Lycra, zoals de chemicaliën uit de behandelingen en ongebruikte Lycravezels, is soms moeilijk op een verantwoorde manier te verwerken.
- Impact op de biodiversiteit: het afvalwater en afval van de productie van Lycra kunnen ook gevolgen hebben voor de biodiversiteit en voor de kwaliteit van het lokale water en de lokale bodem.
Belangrijk om te weten: deze milieu-impact is niet specifiek voor Lycra, maar geldt ook voor de productie van andere synthetische vezels zoals polyester en nylon. Er bestaan echter duurzamere alternatieven voor kleding
Wat zijn de alternatieven?
Het enige milieuvriendelijkere alternatief waarbij de oorspronkelijke eigenschappen van het materiaal behouden blijven, is kiezen voor de gerecyclede versie.
Gerecycled elastaan (of Lycra) is een materiaal dat ontstaat door synthetische vezels in te zamelen en te verwerken tot gerecycled elastaan. Gerecycled elastaan is ecologischer dan de nieuwe versie: het put niet uit natuurlijke grondstoffen, maar hergebruikt materiaal dat al geproduceerd is. Toch verliest de gerecyclede versie niets aan kwaliteit en elasticiteit.