Gerecycled elastaan

Wat is elastaan?

Elastaan, oorspronkelijk K-vezel genoemd, werd in 1958 ontwikkeld door wetenschapper Joseph C. Shivers. Het is een synthetisch chemisch materiaal dat voor minstens 85% bestaat uit segmentpolyurethaan, een niet-biologisch afbreekbaar molecuul op basis van aardolie, waaraan oplosmiddelen en chemicaliën worden toegevoegd die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid en het milieu. Vandaag zijn de wereldwijde koplopers in de productie van elastaan Aziatisch (Zuid-Korea, China, Japan). Daarna volgen Noord-Amerika en Europa.

💬 We vertellen je alles over elastaan

Het wordt vaak gebruikt in de textielsector omdat de vezel elastisch is : je vindt het dan ook in confectiekleding en sportkleding. Kleding van elastaan is soepel, licht en comfortabel, maar heeft een vrij korte levensduur. Bovendien komen er tijdens het wassen microdeeltjes plastic in rivieren en oceanen terecht: bij elke wasbeurt belanden 700 000 microvezels in het afvalwater.

Hoe wordt elastaan gerecycled?

Omdat elastaan een synthetische vezel is, wordt het chemisch gerecycled. Chemische recycling is in Europa nog weinig ontwikkeld en gebeurt vooral in Azië. Daarbij worden stoffen afgebroken tot monomeren om de oorspronkelijke samenstelling van de vezels opnieuw op te bouwen. Eerst via een oplossingsproces dat depolymerisatie heet. Zo worden de vezels omgezet in moleculen. Vervolgens worden die moleculen omgezet in nieuwe vezels (repolymerisatie) die opnieuw geweven kunnen worden.

De technieken om elastaan te recyclen zijn op dit moment nog weinig ontwikkeld, temeer omdat textiel van gemengde vezels (met bijvoorbeeld katoen, polyester en elastaan) moeilijker te recyclen is. De recyclingprocessen zijn namelijk niet dezelfde voor natuurlijke vezels en andere vezels, die niet chemisch gerecycled kunnen worden zonder eerst van de rest gescheiden te worden. Zulke mengsels komen veel voor in fast fashion, wat een systeem van wegwerpmode in de hand werkt. De verschillende vezels van een kledingstuk sorteren vóór het recyclen is een enorme klus waarvoor geschoolde arbeidskrachten nodig zijn. Betere sorteertechnieken om kwalitatieve vezels te winnen blijft een grote uitdaging, temeer omdat de productie van gerecyclede vezels nog veel energie vraagt.

Waarom kies je beter voor gerecycled elastaan?

Wil je bewuster consumeren, dan vervang je elastaan beter door gerecycled elastaan. De gerecyclede versie komt namelijk van grondstof die al geproduceerd is. Aardolie winnen en omzetten in vezels is dus niet nodig. Toch moet ook de gerecyclede vezel chemisch bewerkt worden om weer garen en daarna stof te worden. Alles bij elkaar stoten gerecyclede vezels minder broeikasgassen uit, vragen ze minder water en maken ze van afval een grondstof.

Let wel op: ook gerecycled zorgen synthetische vezels voor vervuiling met microdeeltjes (lees ons artikel hier). Bij elke wasbeurt komen fijne plasticdeeltjes in het afvalwater terecht, die door de filters van waterzuiveringsinstallaties kunnen glippen en zo in de oceanen belanden. Om dat te beperken kun je een Guppy Friend-waszak gebruiken, die 90% van de microdeeltjes tegenhoudt en vervuiling van mariene ecosystemen voorkomt.