Gratis retourneren & ruilen

// Onze (bescheiden) mening

Onze mening over de ethische en duurzame aanpak van Uniqlo

Door Marie 30 maart 2021
Logo van Uniqlo

// Zo zijn we te werk gegaan

We analyseren de duurzame en ethische aanpak van een merk op basis van de beschikbare gegevens. Voor deze analyse hebben we ons in de plaats van een klant gesteld, op basis van openbare gegevens: wat het merk publiceert op zijn website en sociale media, en die van externe partners als het merk ze noemt.

We hebben de waarheid niet in pacht.

Onze methode in detail

// In het kort

🌱 Uniqlo gebruikt in zijn collecties vooral materialen die niet duurzaam zijn. Daarnaast onderneemt het merk steeds meer losse acties om zijn milieu-impact te verkleinen, maar het heeft nog geen globale aanpak voor het ecologisch ontwerpen van zijn collecties. Uniqlo lijkt zich meer in te zetten voor externe acties dan voor zijn eigen productieketen.

🤝 De groep Fast Retailing, eigenaar van Uniqlo, probeert werk te maken van transparantie, maar de gedeelde informatie is onvoldoende om de productieketen te kunnen traceren. De auditnormen worden door het merk zelf opgesteld, met weinig of geen externe partners.

⚖️ Uniqlo maakt deel uit van de beursgenoteerde groep Fast Retailing, die, los van zijn naam, snel en veel lijkt te willen verkopen. De kortingen in de uitverkoop kunnen oplopen tot 70%, terwijl het merk beweert niet aan overproductie te doen.

01

De duurzame aanpak van Uniqlo

Duurzame materialen Niet-duurzame materialen
Cupro Acryl
Linnen Acetaat
Modal Katoen
Tencel Lyocell Leer
Kasjmier
EVA
Wol
Veren
Nylon
Polyamide
Polyester
Viscose
Zijde

Niet-volledige lijst.

Percentage duurzame producten in de totale collectie

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Duurzame materialen worden over het algemeen weinig gebruikt, al valt een relatief groot gebruik van linnen op, en een kleiner gebruik van Tencel Lyocell.

Het merk gebruikt in overgrote meerderheid niet-duurzame materialen, zoals "gewoon" katoen, polyamide, viscose, polyester en wol.

Wat materialen van dierlijke oorsprong betreft, heeft het merk ervoor gekozen sinds 2018 geen dierlijk bont meer te gebruiken. De veren en het dons komen van boerderijen die dieren niet levend plukken en niet dwangvoederen, en het merk heeft als doel om tegen 2020 alleen nog te werken met leveranciers die RDS-gecertificeerd zijn (Responsible Down Standard). De merinowol is mulesing-free gecertificeerd (na te gaan of dit certificaat echt onafhankelijk is). Wat kasjmier betreft, wordt er tot slot geleidelijk samengewerkt met ethische boerderijen, die de wol oogsten tijdens de natuurlijke rui van de geiten in de lente.

💬 Onze mening:

✅ Het merk lijkt een sterker engagement aan te gaan wat dierlijke materialen betreft.

🔴 Toch vormen niet-duurzame materialen de overgrote meerderheid van de materialen die Uniqlo gebruikt. En het algemeen inzetten van duurzame materialen lijkt voorlopig geen prioriteit voor het merk.

Aanpak rond milieukeurmerken

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Uniqlo en, breder, de groep Fast Retailing (FR) zijn sinds 2018 lid van het Better Cotton Initiative, wat betekent dat ze zich als doel stellen om tegen eind 2025 100% duurzaam katoen in te kopen. De groep verbindt zich er ook toe geen katoen uit Oezbekistan te gebruiken en is van plan de keurmerken GOTS en GRS (Global Recycle Standard) te behalen.

De groep FR verbindt zich ertoe materialen te gebruiken van hout uit FSC-gecertificeerde bossen, en de plantaardige grondstof 100% traceerbaar te maken tot de verwerking tot viscose. In het kader van een partnerschap met de ngo Canopy verbindt FR zich er ook toe geen hout uit bedreigde oerbossen te gebruiken.

Fast Retailing is lid van verschillende groepen die milieuacties promoten:

  • Sustainable Apparel Coalition (sinds 2014): alliantie van grote bedrijven uit de kleding-, schoenen- en textielsector die samenwerken om wereldwijde milieu- en sociale problemen aan te pakken
  • The Microfibre Consortium (sinds 2019, geassocieerd lid): groep die de ontwikkeling promoot van oplossingen om de uitstoot van microvezels in het milieu te verminderen
  • CLOMA - Japan Clean Ocean Material Alliance (sinds 2019): groep die plastic afval in de oceaan wil verminderen
  • Make Fashion Circular (sinds 2020): initiatief van de Ellen McArthur Foundation, dat de textielindustrie wil transformeren om ze circulairder en duurzamer te maken
  • United Nations Global Compact (ondertekend sinds 2018): vrijwillig initiatief van CEO's die besluiten duurzaamheidsbeleid in hun bedrijven in te voeren en zich ertoe verbinden de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties na te leven.

(Niet-volledige lijst)

💬 Onze mening:

✅ Uniqlo lijkt een bredere milieuaanpak te willen volgen, die verder gaat dan de kwestie van materialen en productie.

Toch zijn veel zaken nog maar plannen, en het is goed eraan te herinneren dat steun aan of lidmaatschap van milieugroepen niet betekent dat het merk verplicht is een duurzame aanpak te volgen.

🔴 Bovendien is het merk door geen enkel van de milieukeurmerken gecertificeerd die wij verkiezen. Wat het keurmerk Better Cotton Initiative betreft, wijst Public Eye (de Zwitserse afdeling van de Clean Clothes Campaign) er bijvoorbeeld op dat het niet om biologische landbouw gaat en dat genetisch gemodificeerde zaden in de katoenteelt toegestaan zijn, net als insecticiden en pesticiden.

Andere duurzame aanpak

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Op de website van Fast Retailing vind je heel veel informatie over de duurzame aanpak van de groep. Je vindt er ook heel veel rapporten en documenten: lijsten van fabrieken, duurzaamheidsrapporten, enz.

In het kader van het project All-Product Recycling, het resultaat van een partnerschap met het Hoog Commissariaat van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR), heeft Uniqlo recyclingboxen in zijn winkels geplaatst. Het doel is tweeledig: kleding in goede staat wordt aan vluchtelingen geschonken, terwijl kleding in slechte staat wordt gerecycled. Zo werden tussen 2006 en 2019 90,79 miljoen producten ingezameld in 22 landen wereldwijd en werden 36,57 miljoen producten geschonken aan mensen in nood in 72 landen.

Uniqlo en de groep FR verbinden zich ertoe het gebruik van plastic zakken tegen eind 2020 te verminderen.

Wat het energiebeleid van het merk betreft, communiceren Uniqlo en, breder, de groep Fast Retailing de cijfers over hun broeikasgasuitstoot.

Daarnaast heeft Uniqlo voor de partnerstoffenfabrieken van het merk die veel water en energie gebruiken in het productieproces het programma UNIQLO Responsible Mill gelanceerd, dat oproept tot een vermindering van het energieverbruik met 10% ten opzichte van het niveau van 2016 tegen eind 2020.

(Niet-volledige lijst)

💬 Onze mening:

✅ Het merk Uniqlo en, breder, de groep Fast Retailing lijken heel veel duurzame acties te ondernemen en de impact ervan te meten.

🔴 Toch zijn veel duurzame acties ofwel nog maar plannen, ofwel beperkt tot bepaalde winkels of locaties. Dat zet het merk niet aan tot een bredere verandering en raakt ook niet aan de kwestie van de productiehoeveelheid en de gebruikte materialen. Het zou bijvoorbeeld interessant zijn om de totale milieu-impact van het merk over de hele productieketen te meten. En daaruit acties af te leiden die concreet worden uitgevoerd.

Steun aan ngo's of verenigingen rond ecologie

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Uniqlo en de groep Fast Retailing steunen onder meer de Setouchi Olive Foundation, die zich onder andere inzet voor het planten van bomen, herbegroening en milieueducatie. Om de doelen van deze stichting te steunen, startte Fast Retailing in 2001 met inzamelacties in de UNIQLO-winkels en in september 2009 in de GU-winkels. Zo konden sinds 2000 dankzij deze steun 167 730 bomen worden geplant en bedroegen de giften sinds 2001 ongeveer 2,6 miljoen euro.

Inzet voor R&D en labotests

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Fast Retailing heeft het JIC (Jeans Innovation Center) in Los Angeles opgericht, met als doel het beheer van water bij de productie van jeans te verbeteren. Het centrum ontwikkelt technieken met als uiteindelijk doel water volledig uit het productieproces van jeans te schrappen.

In het kader van een partnerschap met Toray biedt het merk zijn collectie Dry-Ex aan, met kleding gemaakt van polyestervezels uit gerecyclede PET-flessen.

Fast Retailing zet zich via de Detox-campagne van Greenpeace in voor het beheer van gevaarlijke chemische stoffen. Zo trad de groep in 2019 toe tot Zero Discharge of Hazardous Chemicals en verbindt ze zich ertoe chemische stoffen geleidelijk uit haar producten te bannen. Er worden tests uitgevoerd op de kleuren en op de aanwezigheid van formaldehyde in de producten.

Tot slot is de lijst van chemische stoffen die binnen de groep Fast Retailing verboden zijn online beschikbaar. Uniqlo en de groep Fast Retailing hebben ook Global Quality and Safety Standards voor chemische stoffen opgesteld.

💬 Onze mening:

✅ Deze acties brengen het onderzoek verder en helpen tegelijk het gebruik van giftige stoffen te verminderen.

02

De sociale aanpak van Uniqlo

Transparantie over productielocaties

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Sinds 2004 heeft de Fast Retailing-groep een Gedragscode voor Productiepartners opgesteld, die online beschikbaar is. Deze verbiedt onder meer kinderarbeid, dwangarbeid en discriminatie, en waarborgt onder andere de vrijheid van vereniging.

Hoewel de productielanden van Uniqlo-producten niet op de online productpagina's staan, geeft de Fast Retailing-groep toegang tot de lijst van naaiateliers waarmee de groep samenwerkt, met hun namen en adressen. De productielanden van Uniqlo-producten, en in bredere zin van de merken van de Fast Retailing-groep, zijn dus: Bangladesh, Cambodja, China, India, Indonesië, Japan, Maleisië, Myanmar, Sri Lanka, Thailand, Vietnam.

Het merk noemt trainingsprogramma's voor de productieafdelingen, onder meer over de Gedragscode, maar ook landspecifieke trainingen over wetgeving, kwesties rond de kledingindustrie en duurzaamheidsvraagstukken in de productieprocessen.

💬 Onze mening:

✅ De Fast Retailing-groep zet in op transparantie door deze informatie te delen.

🔴 Toch is het moeilijk om informatie te vinden die alleen over het merk Uniqlo gaat, omdat de gegeven informatie de Fast Retailing-groep als geheel betreft. Specifiek voor Uniqlo worden alleen de lijsten van "stoffenfabrieken" gepubliceerd (gaat het om stoffenleveranciers of om spinnerijen?), wat geen volledige traceerbaarheid van de productieketen mogelijk maakt.

Daarnaast moet eraan herinnerd worden dat het merk de afgelopen jaren bij meerdere schandalen betrokken was rond de arbeidsomstandigheden van zijn werknemers.

Aanpak rond keurmerken en sociale audits

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Er is geen informatie beschikbaar die specifiek over Uniqlo gaat. De Fast Retailing-groep is lid van verschillende groepen die sociale acties binnen de textielindustrie bevorderen (niet-uitputtende lijst):

  • Accord on Fire and Building Safety in Bangladesh (sinds 2013): juridisch bindend akkoord, tot stand gekomen dankzij de samenwerking van meerdere merken en vakbonden, om na de ramp van Rana Plaza de veiligheid van kledingfabrieken in Bangladesh te waarborgen.
  • Fair Labor Association (sinds 2015): samenwerkingsverband van bedrijven, burgergroepen en universiteiten om werkomgevingen te creëren die voldoen aan de internationale normen.
  • Internationale Arbeidsorganisatie (sinds 2019).

De audits binnen Fast Retailing kunnen aangekondigd of onaangekondigd zijn. Elke nieuwe audit vindt om de 12 maanden plaats, na de publicatie van de resultaten van de vorige. Sinds 2015 worden de audits uitgevoerd binnen het programma Better Work (een programma dat gezamenlijk wordt beheerd door de IAO en de Internationale Financieringsmaatschappij). Een samenvatting van de audits is online beschikbaar, waarbij de fabrieken een letter krijgen op basis van hun sociaal beleid (A/B/C/D/E).

Fast Retailing vermeldt dat het jaarlijks een vragenlijst stuurt naar zijn belangrijkste handelspartners om na te gaan of zij eerlijke handelspraktijken toepassen.

💬 Onze mening:

✅ Audits uitvoeren getuigt van een wil tot transparantie, maar het merk is niet gecertificeerd door een van de onafhankelijke sociale keurmerken waar wij de voorkeur aan geven.

🔴 Bovendien krijgt ondanks de initiatieven van de Fast Retailing-groep een groot deel van de fabrieken een B ("Overtredingen met relatief weinig risico") of een C ("Mogelijke schendingen van de mensenrechten of van lokale wetten op gezondheid en veiligheid op het werk"). Sommige fabrieken krijgen ook een D ("Ernstige schending van de mensenrechten op het gebied van veiligheid") of een E ("Ernstige schending van de mensenrechten").

De door Fast Retailing "opgelegde" Gedragscode is een privé-initiatief dat ter discussie kan staan. De onafhankelijkheid van de auditors en overleg met meerdere partijen (verenigingen, merken, vakbonden, ngo's, verkozenen...) zijn onmisbaar om ervoor te zorgen dat de belangen van alle partijen vertegenwoordigd zijn en meegenomen worden. Helaas hebben we geen informatie over de oprichting van zo'n comité voor Uniqlo en Fast Retailing.

Traceerbaarheid van de volledige toeleveringsketen

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Hoewel er op de productpagina's geen informatie staat over de herkomst van de grondstoffen, geeft de Fast Retailing-groep toegang tot de lijst van fabrieken van "basisstoffen" waarmee Uniqlo samenwerkt, met hun namen en adressen. De fabrieken die de "basisstoffen" voor Uniqlo produceren, bevinden zich dus in: Bangladesh, China, Indonesië, Japan, Maleisië, Thailand, Turkije, Vietnam.

💬 Onze mening:

🔴 De groep zou verder kunnen gaan in zijn streven naar transparantie door toegang te geven tot alle lijsten van fabrieken, ongeacht hun niveau in de keten. Daarnaast zou het merk de herkomst van de grondstoffen kunnen vermelden en de soorten leveranciers waarmee Uniqlo rechtstreeks contact heeft.

Steun aan ngo's of verenigingen die de sociale omstandigheden van werknemers verbeteren

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Uniqlo steunt tal van ngo's die zich op sociaal vlak inzetten. Hier enkele voorbeelden (niet-uitputtende lijst).

Zoals eerder vermeld, werkt Uniqlo samen met UNHCR. Sinds 2011 helpt het merk zo vluchtelingen weer aan het werk en stelt het subsidiegeld beschikbaar om onderwijsprogramma's in Azië, Bangladesh en Zuid-Soedan te steunen.

In Frankrijk werkt Uniqlo al 10 jaar samen met de Samu Social via kledingdonaties. In 2019 ging het merk nog een stap verder met de actie Giving Tuesday: voor elke 2 gekochte Heattech-T-shirts werd een 3e geschonken aan iemand in nood.

Sinds 2011 zet het merk zich in Bangladesh in via Grameen Uniqlo, een sociaal ondernemingsproject dat de productie en verkoop van traditionele kleding in het land wil ontwikkelen (zie de details van het project op de website).

Uniqlo steunt de Global Alliance for Sustainable Supply Chain (sinds 2019), een Japanse ngo die "de mensenrechten en kwesties rond de werkomgeving in bedrijven bevordert, met name moderne slavernij, dwangarbeid, kinderarbeid en mensenhandel in toeleveringsketens, en partnerschappen faciliteert met bedrijven, vakbonden, het maatschappelijk middenveld/ngo's en initiatieven in het buitenland".

Tot slot heeft Uniqlo samen met de ngo BSR het Factory Worker Empowerment Project gelanceerd, om onderwijs in opkomende landen te steunen en onder meer onderwijs, voeding en toegang tot basiszorg mogelijk te maken voor werknemers in de partnerfabrieken van BSR.

💬 Onze mening:

🔴 Gezien de schandalen rond de slechte arbeidsomstandigheden van de arbeid(st)ers die voor Uniqlo werken, kunnen deze verschillende partnerschappen enigszins tegenstrijdig lijken. Het merk lijkt zich meer in te zetten voor externe acties dan voor zijn eigen productieketen.

Bestuur

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Op de website is heel veel informatie te vinden over het bestuur binnen Uniqlo en in bredere zin binnen de Fast Retailing-groep.

Het merk verbindt zich ertoe zonder discriminatie te werven. Met het oog op gelijkheid tussen vrouwen en mannen werd in 2015 in Tokio een Diversity & Inclusion-team opgericht, waaruit later een netwerkorganisatie ontstond voor de deelname van vrouwen en hun loopbaanontwikkeling. Zoals eerder vermeld, steunt het merk de inclusie van vluchtelingen via het programma Refugee Inclusion Support for Empowerment (RISE), dat vluchtelingen toegang geeft tot opleidingen, taallessen en werkkansen. Zo zijn sinds oktober 2018 82 vluchtelingen aan de slag gegaan, verdeeld over de vestigingen in de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Het merk verbindt zich er ook toe mensen met een beperking zonder discriminatie te werven. Zo zijn sinds 2017 1613 mensen met een beperking aan de slag gegaan binnen de Fast Retailing-groep, met als doel één persoon met een beperking per Uniqlo-winkel.

In diezelfde lijn van gelijke kansen steunt Fast Retailing Women’s Empowerment in Fashion (een groep die zich inzet voor de toegang van vrouwen tot leidinggevende functies in de mode-industrie) en de Unstereotype Alliance, die zich inzet om seksistische stereotypen in de media en in reclame uit te bannen.

Tot slot werd binnen Fast Retailing een duurzaamheidscomité opgericht (bestaande uit uitvoerende directeuren, auditors en hoofden van de betrokken afdelingen). Om de 6 maanden wordt een wereldwijde conferentie georganiseerd om van gedachten te wisselen over duurzaamheidsvraagstukken.

💬 Onze mening:

✅ Fast Retailing en Uniqlo lijken zich in te zetten voor gelijkheid en communiceren met een zekere transparantie over hun bestuur.

🔴 Toch bestaat de raad van bestuur van de Fast Retailing-groep ondanks al deze initiatieven voor een overweldigende meerderheid uit mannen. Opnieuw lijkt het merk zich meer in te zetten buiten zijn eigen merk.

Kapitaal

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Uniqlo maakt deel uit van de Fast Retailing-groep, waartoe ook Princesse Tam-Tam, Helmut Lang, GU, Comptoir des Cotonniers, Theory, PLST, J. Brand en Grameen Uniqlo behoren. De groep is een beursgenoteerde onderneming. De grootaandeelhouders zijn Tadashi Yanai (21,59%) en The Master Trust Bank of Japan (19,69%). De lijst van de andere aandeelhouders is online beschikbaar.

03

De commerciële aanpak van Uniqlo

Verkoop en marketing

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Het merk en de groep in het algemeen lijken niet in te zetten op minder productie en verantwoord kopen. Het merk blijft vasthouden aan een 'klassieke' verkoopstrategie die inspeelt op prijsargumenten en uitverkoop (tot -70%), in plaats van op echte duurzaamheid en kwaliteit van de kleding.

💬 Onze mening:

🔴 Terwijl het merk beweert inspanningen te leveren voor een duurzame aanpak, door te wijzen op beperkte voorraden, voert het agressieve marketingcampagnes die inzetten op prijsargumenten.

Bewustwording en educatie rond overconsumptie

Informatie gepubliceerd door Uniqlo:

Het merk wil kwaliteitsproducten aanbieden die lang meegaan. Het merk lijkt geen informatie over overconsumptie te vermelden.

💬 Onze mening:

🔴 Het merk zou consumenten bewuster kunnen maken van waarden die het blijkbaar belangrijk vindt.

Dit artikel is geschreven door: Anna Demont, Beryl Tirali en Marie Nguyen.

Delen

// De discussie

Vragen of een mening? Laat een reactie achter